Google đang phát triển một phiên bản công cụ tìm kiếm phù hợp với yêu cầu kiểm duyệt của chính quyền Trung Quốc.

Trang tin The Intercept nói rằng Google đang thực hiện một dự án có mã Dragonfly, có khả năng chặn các thuật ngữ như nhân quyền và tôn giáo. Theo BBC, đây là một động thái chắc chắn sẽ khiến các nhà hoạt động tức giận.

Google từng chấm dứt dự án này vào năm 2010, cho biết quyền tự do ngôn luận bị hạn chế.

Trích dẫn các tài liệu nội bộ của Google và các nguồn tin bên trong, The Intercept cho biết Dragonfly đã bắt đầu trở lại vào mùa xuân năm 2017 và tăng tốc vào tháng 12 sau khi ông Sundar Pichai, CEO của Google, gặp một quan chức chính phủ Trung Quốc.

Trang tin này cho biết một ứng dụng Android với các phiên bản được gọi là Maotai và Longfei đã được phát triển và có thể được đưa ra trong vòng 9 tháng tới nếu chính phủ Trung Quốc chấp thuận.

Theo BBC, hai hãng tin Reuters và Agence France-Presse cho biết các nguồn tin riêng biệt đã xác nhận thông tin từ báo cáo này.

Tự kiểm duyệt

Google bị chặn ở Trung Quốc từ năm 2014 nhưng nhà khổng lồ công nghệ này có cơ hội trở lại thị trường đông dân nhất thế giới với công cụ tìm kiếm mới đáp ứng yêu cầu của Bắc Kinh.

The Intercept cho biết ứng dụng tìm kiếm mới của Google sẽ “lập danh sách đen với các truy vấn nhạy cảm”, xác định và sàng lọc các trang web hiện đang bị chặn bởi hệ thống kiểm duyệt Vạn lý Hỏa thành (Great Firewall) của Trung Quốc.

Theo các tài liệu mà Intercept đã thấy, một tìm kiếm thông qua ứng dụng sẽ dẫn đến một danh sách trong đó không có chứa các trang web bị cấm, đồng thời có một dòng thông báo rằng: “Một số kết quả tìm kiếm có thể đã bị xóa do yêu cầu theo luật định”.

The Intercept cho biết trang web của BBC News và Wikipedia sẽ nằm trong số các trang web bị chặn.

Phản ứng của Google

Google chưa chính thức bình luận về bài báo của The Intercept.

Khi được hỏi về thông tin này, người phát ngôn Taj Meadows của Google nói với AFP: “Chúng tôi cung cấp một số ứng dụng di động ở Trung Quốc, chẳng hạn như Google Translate và Files Go, giúp các nhà phát triển Trung Quốc và đầu tư đáng kể vào các công ty Trung Quốc như JD.com”.

“Nhưng chúng tôi không bình luận về suy đoán cho kế hoạch tương lai.”

Một nhân viên Google nói với Reuters rằng ông đã chuyển sang phòng ban khác để tránh phải tham gia vào dự án này.

Một nguồn tin khác nói với AFP: “Có rất nhiều sự giận dữ trong nội bộ. Một số người rất tức giận, chúng tôi đang làm điều đó”.

Tuy nhiên, một số người tin rằng một động thái như vậy không phải là một bất ngờ, theo BBC.

Giám đốc điều hành Sundar Pichai khá rõ ràng về tham vọng của mình khi ông phát biểu tại một hội nghị vào năm 2016: “Google là dành cho tất cả mọi người – chúng tôi muốn có mặt ở Trung Quốc để phục vụ người dùng Trung Quốc.”

Các nhà hoạt động lên tiếng

Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết Google không nên tiếp tục ứng dụng kiểm duyệt ở Trung Quốc, theo BBC.

Ông Patrick Poon, một nhà nghiên cứu về Trung Quốc tại Tổ chức Ân xá Quốc tế, cho biết trong một tuyên bố: “Đây sẽ là một ngày đen tối cho tự do Internet nếu Google đã chấp nhận các quy tắc kiểm duyệt cực đoan của Trung Quốc nhằm tiếp cận thị trường”.

“Khi đặt lợi nhuận trước nhân quyền, Google sẽ đặt ra một tiền lệ lạnh lùng và trao cho chính phủ Trung Quốc một chiến thắng.”

Quyết định của Google sẽ đem lại cho cư dân mạng Trung Quốc một công cụ tìm kiếm mới tưởng chừng như quốc tế và cởi mở hơn, nhưng thực chất các nội dung mà họ bị bưng bít là không thay đổi.

Một số chủ đề bị kiểm duyệt chặt chẽ nhất ở Trung Quốc khiến người dân khó tiếp cận thông tin như: Dân chủ, Thảm sát Thiên An Môn (hay sự kiện Lục Tứ năm 1989 với hàng ngàn sinh viên bị quân đội Trung Quốc giết hại), Pháp Luân Công (môn khí công được ưa chuộng tại nhiều nước nhưng bị đàn áp ở Trung Quốc từ năm 1999), Đạt Lai Lạt Ma (lãnh tụ tinh thần của Phật giáo Tây Tạng, hiện sống lưu vong ở nước ngoài).

Mai Liên

Video: Giải mã thất bại 19 năm của ‘Quái vật thành Rome’ Trung Quốc